David Bowie

Het aantal hedendaagse artiesten dat beweert door Bowie geïnspireerd te zijn, is zo groot dat we er niet omheen kunnen: David Bowie is één van de belangrijkste muzikanten van de twintigste eeuw. Bovendien zijn er weinig artiesten die zo’n veelzijdige carrière hebben gehad. Bowie snoepte niet alleen van verschillende muzikale stijlen en imago’s, maar heeft zijn sporen ook als acteur verdiend.

De wereld maakt kennis met David Bowie in het jaar dat de VS erin slagen de eerste man op de man te zetten. Gelijktijdig met de lancering van de maanmissie, brengt Bowie in 1969 het nummer Space Oddity uit, over de astronaut Major Tom die verdwaald raakt in de ruimte. Waar Bowie’s eerdere werk ongemerkt voorbij ging, stijgt deze plaat tot bovenaan de hitlijsten. Maar niemand ziet Bowie als het fenomeen dat hij later zou worden. Toch is zijn handelsmerk dan al duidelijk: Bowie zit met zijn neus midden op de tijdsgeest en verwoordt die in songs die vervreemd en soms haast paranoïde aanvoelen.

Pas echt populair wordt hij drie jaar later. Hij gooit het in 1972 over een andere boeg als de wereld kennis maakt met Ziggy Stardust: de glamrocker die Bowies alter ego vormt. Hij experimenteert er vrolijk op los met elektrische gitaar, maar weet toch een geheel andere draai te geven aan de harde gitaarrock die dan net de kop opsteekt. Niet iedereen is even gecharmeerd van die ommezwaai, maar inmiddels had Bowie al laten zien dat hij steeds de grenzen van de muzikale genres opzoekt en verlegt. Daarmee begoint men ook in de VS geïnteresseerd te raken, als ze tenminste niet afgeschrokken worden door die verwijfde kerel in een jurk op de cover van zijn albums.

Het is de Ziggy-periode die Bowie pas echt wereldwijde faam bezorgt, dankzij de spectaculaire liveshows waar hij de wereld mee overgaat en de vele (inmiddels klassieke) singles die hij in die periode lanceert. Toch kondigt hij al na enkele maanden het pensioen aan van zijn alter ego, midden op het podium. Inmiddels heeft Bowie echter al heel wat faam verdiend en is hij één van de best verkopende artiesten van Engeland. Om het plaatje van de rockheld compleet te maken, loopt hij in de tweede heft van de jaren ’70 ook nog eens een stel drugsverslavingen op, vooral aan cocaïne. Ook dat heeft zo zijn impact op de muziek. Hij flirt met soul en R&B, maar op Station To Station (1976) weerklinkt vooral dat Bowie zich in een donkere en bijna psychotische periode van zijn leven bevindt.

Bowie bevindt zich op een punt waar veel rocksterren niet meer uitklimmen, maar Bowie blijft in de komende jaren doorgaan met het opzoeken van nieuwe muzikale richtingen. Na zijn tiende album trekt hij naar Berlijn (de frontlinie van de Koude Oorlog tussen het Westen en de Sovjet-Unie), waar hij zich samen met Brian Eno stort op een reeks werk die later beroemd zal worden als ‘The Berlin Trilogy’. De albums uit die periode worden gezien als het beste wat Bowie ooit heeft voortgebracht en waarmee hij een dikke stempel zette op de genres die later zouden opbloeien, zoals de New Wave en Industrial.

Hoewel de invloed van Bowie als artiest inmiddels onmiskenbaar is, moet de periode van Bowie als superster eigenlijk nog beginnen. Zijn commerciële klapper scoort hij in 1983 met het album Let’s Dance. Muzikaal is het innovatief als altijd, maar catchy genoeg om de radio’s en dansclubs te domineren.

Met het aanbreken van de jaren ’90, lijkt Bowie zich echter langzaam van het grote succes af te keren. Voor het eerst in zijn leven vormt hij een vaste band (Tin Machine) en hoewel hij zijn eigen grenzen blijft opzoeken en de muziekpers hem hierom blijft bewieroken, is een album zoals The Buddha Of Suburbia uit 1993 nauwelijks een succes te noemen. Maar bij Bowie blijven dingen nooit lang hetzelfde. Zijn geflirt met de populaire cultuur, collaboraties met filmmakers en popartiesten, brengen hem met regelmaat vanzelf weer hoog in de hitlijsten.

De oudere Bowie die we kennen van de laatste jaren is dan ook gelijktijdig de vertrouwde Bowie zoals we hem al jaren kennen, maar ook een nieuwe artiest met een nieuwe sound. Muzikaal klinkt hij softer dan ooit, waar de stampende elektronica worden ingeruild voor strijkinstrumenten, en ook het onvermoeibare tempo waarin hij CD’s aflevert is geslonken. Maar in de keuze van zijn genres en collaboraties blijft hij verrassend als altijd. Zo stond hij op het podium met Arcade Fire en deed hij een commercial met rapartiest Snoop Dogg.

Hoe groot zijn vermogen precies is weet niemand, maar duidelijk is dat hij tot één van de rijkste Britse artiesten gerekend moet worden. Tegen het einde van zijn lange en niet al te gezonde leven, begint de ouderdom echter zijn tol te eisen. In 2004 moet Bowie een reeks concerten afzeggen omdat hij kampt met enkele kleine hartaanvallen. Nu hij na een leven vol sigaretten en andere verdachte stoffen de zestig gepasseerd heeft, is het niet duidelijk wat Bowie nog voor ons in petto heeft. Maar hoe zijn laatste jaren ook mogen verlopen; Bowie heeft allang bewezen dat je ook zonder een onverwachte dood een legende kan worden.