Manderlay

0 stemmen

Release : 01-09-2005

Wanneer er een nieuwe film van filmmaker Lars von Trier uitkomt, zijn de verwachtingen doorgaans hoog gespannen. Hij heeft nog nooit een film gemaakt die geen uitgebreide aandacht en belangstelling trok. Of dit nou ging om het verhaal (Breaking the Waves, 1996), het Dogmamanifest (The Idiots, 1998) of om de manier waarop het verhaal wordt gebracht (de musical Dancer in the Dark, 2000), altijd maakt hij films die opzien baren. Films die discussies losmaken. Ook bij zijn nieuwe film Manderlay zal dit zonder twijfel weer het geval zijn.

Nooit eerder maakte Von Trier twee films die in hetzelfde genre onder te brengen zijn. Met het grootste gemak manoeuvreert hij zich van melodrama naar conceptfilm om vervolgens een musical te maken. Toch heeft hij met Manderlay een film gemaakt die wat vorm betreft teruggrijpt naar een van zijn eerdere films, namelijk Dogville (2003). Niet verwonderlijk overigens, want Manderlay is het tweede deel in zijn Amerika-trilogie, waarvan Dogville het eerste deel vormde.

Ook nu weer is de film opgenomen op een toneel met uitsluitend de hoognodige decorstukken. Krijtstrepen en –tekeningen geven aan waar zich de mensen en locaties bevinden. Het is een vorm die behoorlijke impact heeft op de kijkervaring. Met een minimalistische vormgeving als deze zou je op het eerste gezicht denken dat het verhaal belangrijker is dan de beelden. Toch pakt deze werkwijze heel anders uit. Want juist door deze minimalistische aanpak, heeft dat wat je ziet een enorme impact. Niet in de laatste plaats door het uitstekende acteerwerk.

Waar de rol van Grace in Dogville gespeeld werd door Nicole Kidman, is het nu Bryce Dallas Howard (The Village, 2004) die deze rol voor haar rekening neemt. Niet omdat Kidman niet beviel of geen belangstelling had, maar om agendatechnische redenen. Wie van de twee de rol van Grace in Washington, het derde deel van de trilogie, op zich gaat nemen, is vooralsnog onbekend.

Manderlay begint vlak na het bloedbad waarmee Dogville eindigt. Wanneer Grace, haar vader en zijn bende rondtrekken door de zuidelijke staten van Amerika, komen ze terecht in Manderlay, een oude plantage. Slavernij is hier nog heel gebruikelijk, terwijl dit al zo’n zeventig jaar geleden werd afgeschaft. De plantage wordt geleid door blanken, zwarten zijn alleen goed als werkkrachten.
Grace trekt zich hun lot aan en besluit hen met behulp van haar vaders bende te bevrijden. Maar wat ze van tevoren niet besefte, is dat het oprichten van een democratische samenleving heel wat meer voeten in de aarde heeft dan het verwijderen van enkele hekken.

Met Manderlay heeft Von Trier een film gemaakt die overduidelijk kritiek levert op het huidige buitenlandbeleid van Amerika. “Mensen bevrijden die daadwerkelijk bevrijd willen worden, is een goede zaak. Maar wanneer dit alleen gebeurt om hen jouw mening op te dringen, dan doet dat beslist geen goed”, aldus Von Trier. Net zoals President Bush de Amerikaanse ideologieën op probeert te leggen aan andere landen.

Deze film draait in...